Trafik kazası anında yaşanan panik, çoğu kişinin haklarını korumak için gereken basit adımları atlamasına neden olur. Oysa olay yerinde toplanan deliller, doğru tutulan bir tutanak ve zamanında yapılan bildirim; ileride değer kaybı, mahrumiyet ya da yaralanma tazminatı talep ederken belirleyici olur.
İlk Dakikalar: Güvenlik ve Sağlık
Önce can güvenliği. Mümkünse araçları trafiği tehlikeye atmayacak şekilde kenara alın, dörtlüleri yakın, reflektör koyun. Yaralı varsa 112'yi arayın; ölüm, yaralanma ya da tarafların anlaşamadığı durumlarda 155 / 156 ile kolluğu olay yerine çağırın. Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda resmî tutanak zorunludur.
Tutanak: Anlaşmalı mı, Resmî mi?
Sadece maddi hasarlı ve tarafların anlaştığı kazalarda Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağı (anlaşmalı tutanak) doldurulabilir. Tutanakta çarpışma yönü, konum ve taraf bilgileri doğru işaretlenmelidir; çünkü kusur değerlendirmesi büyük ölçüde buna dayanır. Yaralanma/ölüm varsa ya da taraflar anlaşamıyorsa kolluk tutanağı düzenlenir.
Kusuru kabul eder gibi ifadeler ya da yanlış kroki, ileride kusur oranınızı yükseltebilir. Emin değilseniz kolluk çağırmak en güvenli yoldur. Hatalı kusura karşı itiraz rehberimize bakın.
Olay Yerinde Toplamanız Gereken Deliller
- Araçların konumunu ve hasarları gösteren fotoğraf/video (geniş açı + yakın çekim).
- Karşı aracın plaka, ruhsat, sürücü ve poliçe bilgileri.
- Varsa tanık ad-soyad ve telefonları.
- Çevredeki kamera (MOBESE, iş yeri, araç içi kamera) varlığının not edilmesi.
TRAMER ve Hasar Kaydı Neden Önemli?
Kaza, hasar kayıt sistemine (TRAMER) işlenir. Bu kayıt, aracınızın ikinci el değerini düşürdüğü için değer kaybı talebinin temel dayanağıdır. Onarımı tamamlamış olmanız bu hakkı ortadan kaldırmaz; önemli olan kazanın kayda geçmiş olmasıdır.
Sigorta Bildirimi ve Süreler
Kaskonuz varsa hasarı poliçenizde belirtilen sürede sigortacınıza bildirin. Karşı tarafın kusuru varsa, onun zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru yaparak tazminat sürecini başlatabilirsiniz. Talep reddedilir ya da eksik ödenirse, dosya Sigorta Tahkim Komisyonu'na taşınabilir.
Kazadan Sonra Doğabilecek Tazminat Haklarınız
| Hak | Ne zaman doğar? |
|---|---|
| Araç değer kaybı | Kusurunuz tam değilse, araç onarılıp kullanılabiliyorsa |
| Mahrumiyet bedeli | Araç serviste kaldığı günler için |
| Pert / rayiç farkı | Araç pert ilan edilip düşük ödeme yapıldığında |
| Yaralanma / işgöremezlik | Bedensel zarar ve iş gücü kaybı varsa |
| Destekten yoksun kalma | Ölümlü kazada yakınlar için |
Asla Yapmayın
- Sigortanın acele sunduğu düşük "uzlaşma/ibra" teklifini, hakkınızı bilmeden imzalamak.
- Olay yerinden fotoğraf almadan ayrılmak.
- Zamanaşımı süresini beklerken başvuruyu ertelemek.
İlk dakikalarda doğru tutanak ve sağlam delil, ileride alacağınız tazminatın temelidir. Hangi haklara sahip olduğunuzu görmek için dosyanızı ücretsiz değerlendirtin.
Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmalı tutanak mı tutmalıyım, polis mi çağırmalıyım?
Sadece maddi hasar varsa ve taraflar anlaşıyorsa anlaşmalı tutanak yeterlidir. Yaralanma, ölüm ya da anlaşmazlık varsa kolluk çağrılmalı ve resmî tutanak düzenlenmelidir.
Kazadan sonra fotoğraf çekmek şart mı?
Şart değil ama güçlü bir delildir. Araç konumları ve hasarları gösteren fotoğraflar, kusur ve tazminat tartışmalarında lehinize sonuç doğurabilir.
Aracımı tamir ettirdim, yine de değer kaybı alabilir miyim?
Evet. Onarımın tamamlanması hakkı ortadan kaldırmaz; kazanın hasar kayıt sistemine işlenmiş olması yeterlidir.
Karşı taraf kaçtı, ne yapabilirim?
Plaka tespit edilebiliyorsa karşı tarafın sigortasına başvurulur. Aracı tespit edilemeyen kazalarda Güvence Hesabı gibi yollar gündeme gelebilir.
Sigortanın ilk teklifini kabul etmeli miyim?
Acele edilmemelidir. İlk teklifler genellikle gerçek hakkın altındadır ve ibra imzalandıktan sonra yeniden talep çoğunlukla mümkün olmaz.