Trafik kazası sonrası aracınız onarılsa bile ikinci el piyasa değeri düşer. Bu fark — yani araç değer kaybı — kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından tahsil edilir. Ancak birçok araç sahibi süreci yanlış yerden başlatıyor: doğrudan dava veya tahkim yoluna gitmek mümkün değildir. Kanun, önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmasını şart koşar.
Yazılı Başvuru Neden Zorunlu? (KTK m.97)
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi, zarar görenin dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmasını dava şartı olarak düzenler. Başvuru yapılmadan açılan dava veya tahkim başvurusu usulden reddedilir; bu da size aylarca zaman kaybettirir.
Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya tahkim yoluna gidebilir. 2918 sayılı KTK m.97
Yani süreç üç aşamalıdır: yazılı başvuru → 15 günlük bekleme → tahkim veya dava. Başvuru tarihi, hem 15 günlük sürenin hem de temerrüt faizinin başlangıcı açısından kritik olduğundan gönderim şeklinin ispatlanabilir olması gerekir.
Başvuruya Eklenecek Belgeler
- Kaza tespit tutanağı (anlaşmalı tutanak veya polis/jandarma tutanağı)
- Hasar fotoğrafları (kaza anı ve onarım öncesi)
- Araç ruhsatı fotokopisi
- Onarım faturası veya hasar ekspertiz raporu
- Varsa bağımsız değer kaybı ekspertiz raporu
- Kimlik fotokopisi ve IBAN bilgisi
- Araç sahibi adına başvuruyorsanız vekaletname
Karşı tarafın sigorta şirketini bilmiyorsanız, kaza tespit tutanağındaki poliçe bilgisinden veya e-Devlet üzerindeki hasar sorgulama ekranlarından öğrenebilirsiniz. Başvuruyu hasar dosyası açılmışsa dosya numarasıyla ilişkilendirin.
Örnek Başvuru Dilekçesi
Aşağıdaki metin temsilidir; köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun.
| [SİGORTA ŞİRKETİ ÜNVANI] HASAR/TAZMİNAT MÜDÜRLÜĞÜ'NE | |
|---|---|
| Başvuran | [Ad Soyad], TCKN: [.....], Adres: [.....] |
| Konu | [Plaka] plakalı araçta oluşan değer kaybı tazminatının KTK m.97 uyarınca ödenmesi talebidir. |
| Poliçe / Hasar No | [Karşı araç poliçe no] / [varsa hasar dosya no] |
[Tarih] tarihinde [yer] mevkiinde, sigortalınız [karşı plaka] plakalı aracın kusurlu hareketi sonucu maliki olduğum [plaka] plakalı araç hasarlanmıştır. Kazaya ilişkin tutanak ve hasar belgeleri ekte sunulmuştur.
Aracım onarılmış olmakla birlikte, hasar kaydı nedeniyle ikinci el piyasa değerinde kalıcı azalma (değer kaybı) meydana gelmiştir. 2918 sayılı KTK m.90 ve m.97 ile Anayasa Mahkemesi'nin değer kaybı hesabına ilişkin iptal kararı sonrası oluşan serbest piyasa rayici esasları uyarınca; aracımda oluşan değer kaybının tarafıma ödenmesini, ödemenin [IBAN] numaralı hesabıma yapılmasını talep ederim.
İşbu başvuruma 15 gün içinde yazılı cevap verilmemesi veya eksik ödeme yapılması hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru ve dava haklarım ile fazlaya ilişkin tüm haklarımı saklı tuttuğumu bildiririm. [Tarih] — [Ad Soyad, İmza] Ekler: Kaza tespit tutanağı, ruhsat, fotoğraflar, onarım faturası/ekspertiz raporu, kimlik, IBAN
Başvuruyu Nasıl Göndermeli?
İspat açısından üç güvenli yol vardır:
- İadeli taahhütlü posta / noter ihtarı: Tebliğ tarihi belgelenir, 15 günlük süre net başlar.
- KEP veya şirketin resmî başvuru e-postası: Gönderim kaydı delil niteliğindedir.
- Şirketin online hasar portalı: Başvuru numarasını ve ekran kaydını mutlaka saklayın.
15 Gün Sonra Ne Olur?
Üç senaryo vardır:
| Senaryo | Yapılacak |
|---|---|
| Hiç cevap yok | 15. günün sonunda Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru yolu açılır. |
| Teklif geldi ama düşük | Ödemeyi ihtirazi kayıtla kabul edin, fark için tahkime gidin. |
| Talep reddedildi | Red yazısıyla birlikte doğrudan tahkim veya dava yoluna gidilebilir. |
Sigorta şirketinin gönderdiği ibraname/mutabakatname metnini okumadan imzalamayın. "Tüm taleplerimden feragat ederim" içeren bir ibraname, aradaki farkı istemenizi zorlaştırabilir. Ödemeyi kabul ederken dekonta veya cevabınıza "fazlaya ilişkin haklarım saklıdır" kaydını ekleyin.
Zamanaşımına Dikkat
Değer kaybı talebi, zararın ve sorumlusunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde ileri sürülmelidir (KTK m.109). Detaylar için zamanaşımı rehberimize bakabilirsiniz.
Değer kaybında ilk ve zorunlu adım sigortacıya yazılı başvurudur. Belgeleri eksiksiz ekleyin, gönderimi ispatlanabilir yoldan yapın, düşük teklifi ihtirazi kayıtla kabul edip fark için tahkim yolunu kullanın. Tutarın doğru hesaplanması için ücretsiz hesaplama aracımızı deneyebilir veya dosyanızı ekibimize değerlendirtebilirsiniz.