Sigorta şirketi hasarınızı öğrendiğinde bir sigorta eksperi görevlendirir. Eksper; hasarın nedenini, kapsamını ve tutarını tespit eden raporunu hazırlar, şirket de ödemeyi çoğunlukla bu rapora göre yapar. Sorun şu ki eksperin ücretini ödeyen taraf sigorta şirketidir ve rapor, şirketin anlaşmalı servis fiyatları, muadil parça listeleri ve iskonto oranlarıyla hazırlanır. Rapordaki her kalemin sorgulanması bu yüzden hem meşru hem gereklidir.
Eksper Raporu Ne Kadar Bağlayıcı?
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 22. maddesi eksperin tarafsız olmasını zorunlu kılar; tarafsızlığı zedeleyen ilişkiler varsa rapor geçersizdir. Aynı maddeye göre eksper raporları delil niteliğindedir; yani kesin hüküm değil, aksi ispatlanabilen bir tespittir. Sigorta Tahkim Komisyonu'ndaki hakem de mahkeme de bu raporla bağlı değildir; dosyayı kendi bilirkişisine gönderir ve hesabı baştan yaptırır.
Üç güncel kural daha lehinize işler:
- Hasar tutarını yalnızca eksper belirler. Dosyanıza "hasar araştırmacısı" atanmışsa bu kişi tutarı düşüremez; araştırmacının yetkisi suistimal şüphesiyle sınırlıdır. Ayrıntı: hasar araştırmacısı atandı, haklarınız.
- Orijinal parça önceliği. 1 Ağustos 2026'da uygulamaya giren Genel Şartlar değişikliği, trafik sigortası hasarlarında merkezi eksper atamasını ve orijinal parça önceliğini getirdi. Raporda "muadil" ya da "çıkma" parça yazıyorsa bu artık tek başına itiraz sebebidir.
- Rapor, ödemeyi geciktirme bahanesi olamaz. Trafik sigortasında belgelerin tesliminden itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapılması gerekir (KTK m. 99). Raporun gecikmesi bu süreyi uzatmaz.
Raporu Nasıl Okumalısınız? 7 Kontrol Noktası
Rapor elinize geçtiğinde şu yedi kaleme bakın. Uygulamada eksik ödemelerin büyük kısmı bu kalemlerden birinde gizlidir.
| Kontrol noktası | Neye bakılır? | İtiraz gerekçesi |
|---|---|---|
| 1. Parça tipi | Parça listesinde "orijinal", "muadil (eşdeğer)" veya "çıkma" ibaresi | Orijinal parça önceliği; aracınız garanti kapsamındaysa ya da parça güvenlikle ilgiliyse muadil kabul edilemez. Bkz. eşdeğer parça kesintisine itiraz. |
| 2. İşçilik ve iskonto | Saat ücreti, boya kalemleri, "anlaşmalı servis iskontosu" satırı | Şirketin kendi servisiyle yaptığı iskonto anlaşması sizi bağlamaz; işçilik piyasa rayiciyle hesaplanır. |
| 3. Rayiç bedel (pert) | Aracın kaza tarihindeki piyasa değeri, kullanılan emsal ilanlar | Emsaller aynı model, yıl, donanım ve kilometre aralığından değilse rayiç düşük tespit edilmiştir. Bkz. pert araç tazminatı. |
| 4. Sovtaj | Hasarlı aracın değeri ve bu değerin dayanağı | Sovtaj teklifi gerçek satışı garanti etmez; yüksek sovtaj + düşük rayiç birlikte denetlenmeli. Bkz. sovtaj bedeli rehberi. |
| 5. Değer kaybı | Raporda değer kaybı hesabı var mı, varsa yöntem ne? | Hasar raporlarında değer kaybı çoğu zaman hiç yoktur; ayrı kalem olarak talep edilir. Hesaplama: değer kaybı hesaplama aracı. |
| 6. Araç bilgileri | Kilometre, model yılı, önceki hasar kayıtları | Yanlış kilometre veya size ait olmayan hasar kaydı, değer kaybını ve rayici doğrudan düşürür. |
| 7. Ödeme ve mahsup | KDV, önceki ödemeler, kusur oranı indirimi | KDV dâhil hesap zorunludur; kusur oranı tutanağa aykırıysa ayrıca itiraz edin: kusur oranına itiraz. |
Adım Adım İtiraz Süreci
1. Raporu ve eklerini yazılı isteyin
Hasar dosya numaranızı belirterek ekspertiz raporunu, parça-işçilik dökümünü, fotoğrafları ve varsa değer kaybı hesabını isteyin. Talebi e-posta, KEP veya iadeli taahhütlü mektupla yapın ki tarih ispatlanabilsin. Şirket raporu vermeden sadece bir tutar bildiriyorsa, itirazınızın ilk maddesi raporun tebliği olsun.
2. Kendi belgelerinizi toplayın
Yetkili servisten orijinal parçalı onarım teklifi, parça katalog fiyatları, aracınızla aynı model ve kilometredeki 3-5 emsal ilan, kaza yeri ve hasar fotoğrafları. Eksper raporunun karşısına somut bir belge koyduğunuzda itiraz "beğenmedim"den "hesap hatalı"ya dönüşür.
3. Şirkete yazılı itiraz edin
Hangi kalemin, hangi gerekçeyle hatalı olduğunu ve sizin hesabınıza göre doğru tutarı yazın; yeniden ekspertiz ya da ek inceleme isteyin. Aşağıdaki dilekçe örneğini kullanabilirsiniz. Şirketin bu başvuruya 15 gün içinde cevap vermesi gerekir; cevap gelmezse ya da yetersizse tahkim yolu açılır.
4. Gerekirse bağımsız eksper atayın
Sigortacılık Kanunu m. 22/19, zarar görenin de kendi eksperini atamasına izin verir. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği levhasına kayıtlı bir eksperden rapor alın; iki rapor arasındaki fark tahkimde en güçlü deliliniz olur. Ekspertiz ücretini önce siz ödersiniz, haklı çıkarsanız yargılama gideri olarak geri istenir. Ekspertiz işletmesinin hatalı raporundan sorumluluğu için bu bilgi notuna bakabilirsiniz.
5. İhtirazi kayıtla ödemeyi alın, fark için tahkime gidin
Teklif edilen tutarı "fazlaya ilişkin haklarım saklıdır" kaydıyla kabul edin; nasıl yapılacağını ihtirazi kayıt rehberinde anlattık. Ardından aradaki fark için Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurun. Tahkimde dosya tarafsız bir bilirkişiye gider; bilirkişi raporuna da itiraz hakkınız vardır ve hakem, itirazlar karşılanmadan karar veremez. Başvuru ücreti 600 TL'den başlayan kademeli tarifeyle alınır; kazanırsanız sigorta şirketine yüklenir (2026 tarifesi ve süreler).
Tahkim bilirkişisi çoğu dosyada eksper raporunun üzerinde tutar hesaplar; çünkü orijinal parça farkı, iskontosuz işçilik ve değer kaybı ilk raporda genellikle yoktur. Uyuşmazlık tutarını başvuruda "şimdilik" düşük yazıp bilirkişi raporundan sonra artırmak mümkündür; bu artırım hakkı bir kez kullanılır, bu yüzden bilirkişi raporu gelmeden tutarı artırmayın.
Rapor Gecikiyor ya da Hiç Gelmiyorsa
Sigortacılık düzenleyicisi SEDDK'nın Ağustos 2026 tarihli bir sirküleri, eksper raporu "sigortacıya yüklenemeyecek nedenlerle" gecikmişse uyuşmazlığın henüz doğmadığını ve tahkime gidilemeyeceğini söylüyor. Bu yorum tartışmalıdır: eksperi merkezi sistem atar, rapor mağdurun elinde değildir ve 8 iş günlük ödeme süresi bir sirkülerle askıya alınamaz. Yargıtay'ın yerleşik çizgisi, eksik belgeyle yapılan başvurunun sonradan tamamlanabileceği yönündedir. Konunun hukuki tartışmasını bu yazıda ayrıntılı işledik. Pratik öneri: rapor gelmese bile 15 günlük süre dolduğunda elinizdeki belgelerle başvurun ve raporu dosyaya sonradan ekleyin.
İtiraz Dilekçesi Örneği
[Sigorta Şirketi] Genel Müdürlüğü'ne / Hasar Departmanı'na
Konu: [Hasar dosya no] sayılı dosyada [tarih] tarihli ekspertiz raporuna itirazımdır.
[Plaka] plakalı aracıma ait [tarih] tarihli hasara ilişkin ekspertiz raporunda; (1) [parça adı] için orijinal yerine muadil parça bedeli esas alınmış, (2) işçilik bedeline anlaşmalı servis iskontosu uygulanmış, (3) değer kaybı hesaplanmamıştır. Ekte sunduğum yetkili servis teklifi ve emsal ilanlara göre gerçek hasar bedeli [tutar] TL'dir.
Raporun yukarıdaki kalemler yönünden düzeltilmesini ve eksik kalan [tutar] TL'nin 8 iş günü içinde ödenmesini; aksi hâlde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuracağımı bildiririm. Yapılan/yapılacak ödemeyi fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla kabul ediyorum.
Ekler: Ekspertiz raporu, servis teklifi, emsal ilanlar, fotoğraflar, ruhsat, IBAN. — Ad Soyad, TCKN, telefon, tarih, imza.
Süreler Bir Bakışta
| Aşama | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Belgeler tamamlandıktan sonra sigortanın ödeme yapması | 8 iş günü | KTK m. 99 |
| Yazılı başvuruya sigortanın cevap vermesi | 15 gün | KTK m. 97 |
| Tahkimde hakemin karar vermesi | 4 ay (uzatılabilir) | Sigortacılık K. m. 30 |
| Hakem kararına itiraz | 10 gün | Sigortacılık K. m. 30 |
| Zamanaşımı (trafik kazası) | 2 yıl / her hâlde 10 yıl | KTK m. 109 — bkz. zamanaşımı rehberi |
İbraname imzalarken "tüm hasar taleplerimden feragat ederim" tarzı ifadeler içeren metinlere ihtirazi kayıt düşmeden imza atmayın. Onarımı sigortanın anlaşmalı servisinde yaptırdıysanız "teslim ve ibra belgesi" de aynı riski taşır; belgeye "fazlaya ilişkin haklarım saklıdır" yazın.
Sık Sorulan Sorular
Eksper raporu bağlayıcı mı?
Hayır. Sigortacılık Kanunu m. 22/17'ye göre eksper raporu delil niteliğindedir; kesin hüküm değildir. Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkemeler rapora bağlı olmayıp bağımsız bilirkişi incelemesi yaptırabilir. Uygulamada birçok dosyada tahkim bilirkişisi eksper raporunun üzerinde tutar hesaplar.
Eksper raporunu ve hesap dökümünü isteme hakkım var mı?
Evet. Hasar dosyanızdaki ekspertiz raporunu, parça-işçilik dökümünü, kullanılan parça tipini ve varsa değer kaybı hesabını sigorta şirketinden yazılı olarak isteyebilirsiniz. Şirket raporu vermeden yalnızca bir tutar teklif ediyorsa, itirazınızda önce raporun tebliğini talep edin.
Kendi eksperimi görevlendirebilir miyim?
Evet. Sigortacılık Kanunu m. 22/19 uyarınca zarar gören ve sigorta ettiren de levhaya kayıtlı bağımsız bir sigorta eksperi atayabilir. Ücretini siz ödersiniz; haklı çıkarsanız bu gider tahkimde yargılama gideri olarak talep edilebilir.
Eksper raporuna itiraz için yasal bir süre var mı?
Rapora itiraz için kanunda kesin bir süre yoktur; ancak sigorta şirketine yazılı başvurunuza 15 gün içinde olumlu cevap gelmezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsiniz. Asıl sınır zamanaşımıdır: trafik kazalarında zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl.
İtiraz ederken teklif edilen parayı almalı mıyım?
Evet, alın. Ödemeyi 'fazlaya ilişkin haklarım saklıdır' ihtirazi kaydıyla kabul ettiğinizde aradaki farkı talep etme hakkınız korunur. Ödemeyi beklemek yalnızca sizi mağdur eder; itiraz ve tahkim süreci ödeme alındıktan sonra da yürütülebilir.
Eksper raporu hiç gelmiyorsa ne yapmalıyım?
Raporun gecikmesi hakkınızı askıya almaz. Sigorta şirketine yazılı başvurunuzu yapın; 15 gün içinde cevap veya ödeme gelmezse elinizdeki belgelerle (kaza tutanağı, servis teklifi, fotoğraflar) tahkime başvurabilirsiniz. Eksik belge sonradan tamamlanabilir.
Eksper raporu itiraz edilemez bir belge değil, denetlenmesi gereken bir hesap teklifidir. Raporu isteyin, yedi kontrol noktasını tek tek geçin, hatalı kalemleri belgeyle çürütün ve ödemeyi ihtirazi kayıtla alıp farkı tahkimde talep edin. Raporunuzu ücretsiz ön değerlendirmeye gönderirseniz eksik hesaplanan kalemleri tespit edip gerçek tutarı size raporlarız.