Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (trafik sigortası) Genel Şartlarında değişiklik yapan düzenleme, 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Metinde yürürlük tarihi 1 Temmuz 2026 olarak belirlenmişti; SEDDK'nın verdiği ek süreyle uygulama 1 Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye genelinde başladı. Değişiklik özellikle iki alanda köklü: değer kaybı tazminatının talep ve hesaplama usulü ile hasar sürecinin işleyişi (eksper ataması, parça değişimi, ağır hasarlı araçlar).
Değer Kaybında En Büyük Yenilik: Ayrı Başvuru Dönemi Bitti
Eski uygulamada araç hasarını sigortaya bildiren pek çok araç sahibi, değer kaybının ayrıca talep edilmesi gereken bir kalem olduğunu bilmediği için bu hakkını hiç kullanmıyordu. Yeni Genel Şartların A.5 maddesi bu sorunu kökten çözdü:
"Bu teminat kapsamında araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir." Trafik Sigortası Genel Şartları, A.5/a (RG 12.06.2026, S. 33278)
Yani kusursuz (veya kısmen kusurlu) tarafsanız ve aracınızın hasarı için karşı tarafın trafik sigortasına başvurduysanız, değer kaybı talebiniz otomatik olarak yapılmış sayılıyor. Araç hasarına eksper atandığında, eksper değer kaybı tutarını da aynı raporda tespit etmek zorunda. Üstelik sigorta şirketi, hesaplanan değer kaybı tutarını nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi izleyen iş günü içinde size yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla (SMS, e-posta, mobil uygulama, e-Devlet) bildirmekle yükümlü.
Bildirimin bu kadar hızlı yapılması tesadüf değil: hak sahibinin tutarı görüp itiraz haklarını kullanabilmesi amaçlanıyor. Size bildirilen değer kaybı tutarını kabul etmek zorunda değilsiniz — aşağıda anlattığımız itiraz yolları aynen geçerli.
Hesaplama Yöntemi Değişti: Formül ve Katsayı Dönemi Kapandı
2021'den bu yana değer kaybı, Genel Şartların Ek-1'indeki formülle (baz değer × kullanılmışlık ve hasar katsayıları) hesaplanıyordu. Bu formül, gerçek piyasa kaybını yansıtmadığı gerekçesiyle yıllardır eleştiriliyor ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla adım adım budanıyordu (ayrıntı için AYM kararı sonrası değer kaybı yazımıza bakabilirsiniz). Yeni düzenlemeyle Ek-1 tümüyle yürürlükten kaldırıldı. Artık değer kaybı, sigorta eksperi tarafından şu unsurlar dikkate alınarak tespit ediliyor:
- Aracın markası, modeli ve yaşı,
- Kullanılmışlık düzeyi (kilometre ve genel durum),
- Hasar gören kısımlar ve hasarın niteliği,
- Aracın geçmiş hasar durumu,
- En önemlisi: aracın kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki gerçek fark.
Bu, Yargıtay'ın öteden beri benimsediği "gerçek zarar" ilkesinin Genel Şartlara işlenmesi anlamına geliyor. Aracınızın piyasada ne kadar değer yitirdiği artık soyut bir formülle değil, somut piyasa verisiyle ölçülecek. Tahmini bir ön hesap için ücretsiz değer kaybı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Eksper Ataması: Merkezi Sistem ve Tek Rapor
Yeni dönemde hasar tespitini yapacak sigorta eksperi, SEDDK'nın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde merkezi sistem üzerinden otomatik olarak atanıyor (kamuoyunda "akıllı eksper ataması"). Basına yansıyan uygulama esaslarına göre 40 bin TL'yi aşan hasarlarda eksper görevlendirmesi zorunlu. Amaç, sigorta şirketinin kendi seçtiği eksperle çalışmasından doğan tarafsızlık tartışmalarını azaltmak ve süreci hızlandırmak.
Eksper; onarım bedelini, değer kaybını ve varsa ağır hasar tespitini tek raporda topluyor. Rapora itiraz hakkınız saklı — usulü ve süreleri eksper raporuna itiraz rehberimizde adım adım anlattık.
Parça Değişiminde Yeni Kurallar: Orijinal Parça Önceliği ve İspat Yükü
Hasar gören parçanın değişimi konusunda yeni Genel Şartlar, hak sahibi lehine net bir hiyerarşi kurdu:
| Durum | Kural |
|---|---|
| Hasar gören parça orijinal, onarımı mümkün değil | Kural olarak orijinal parça ile değiştirilir |
| Eşdeğer/yeniden kullanılabilir parça takılması | Ancak hak sahibinin onayı ile veya orijinal parça temini mümkün değilse |
| Onay alındığının veya imkânsızlığın ispatı | Sigorta şirketine ait |
| Hasar gören parça zaten orijinal değilse | Öncelik eşdeğer/yeniden kullanılabilir parçada; bulunamazsa orijinal takılır |
| Değişim sonucu araçta kıymet artışı oluşması | Bu fark tazminattan indirilemez |
Özellikle son satır önemli: eski uygulamada sigorta şirketleri "araca sıfır parça takıldı, araç değerlendi" diyerek tazminattan kesinti yapabiliyordu. Yeni metin bunu açıkça yasaklıyor.
Ağır Hasarlı Araçlarda "Trafikten Çekilmiştir" Şartı
Aracın ağır hasara uğradığı eksper raporuyla tespit edilmişse, tazminatın ödenmesi için aracın trafikten çekildiğine dair "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesinin sigorta şirketine ibrazı zorunlu hâle geldi. Belge sunulmadan ödeme yapılmıyor.
Pert sürecindeyseniz ödemenin gecikmemesi için trafikten çekme işlemini bekletmeyin. Pert bedelinin eksik hesaplandığını düşünüyorsanız pert araç tazminatı rehberimizdeki rayiç değer itirazı adımlarını izleyebilirsiniz.
Hasar Sürecini Etkileyen Diğer Değişiklikler
- Olay yerini terk ve belge yükümlülüğü: Sigortalının zorunlu hâller dışında olay yerini terk etmesi gibi, kaza tutanağı ve alkol raporu benzeri belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması da artık açık bir rücu sebebi. Yani sigorta, mağdura ödediği tazminatı bu durumda kendi sigortalısından geri alabiliyor. Ayrıntılar kaza yerini terk etmenin sigorta sonuçları yazımızda.
- Kalıcı veri saklayıcısı: SMS, e-posta, mobil uygulama ve e-Devlet gibi kanallar resmî bildirim aracı olarak tanımlandı. Sigorta şirketiyle yazışmalarınızın kaydını tutması açısından hak sahibi lehine bir gelişme.
- Ekler sadeleşti: Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7 yürürlükten kaldırıldı; tazminat başvurularında istenecek belgeleri düzenleyen Ek-6 yenilendi. Başvuruda cep telefonu doğrulaması gibi usuller SEDDK tarafından belirlenecek.
Eski ve Yeni Dönem Bir Bakışta
| Konu | Eski Uygulama | 1 Ağustos 2026 Sonrası |
|---|---|---|
| Değer kaybı talebi | Ayrıca başvuru gerekiyordu | Hasar başvurusu yeterli; talep otomatik |
| Hesaplama | Ek-1 formülü ve katsayılar | Gerçek ikinci el piyasa farkı esası |
| Eksper ataması | Sigorta şirketi belirliyordu | Merkezi sistemden otomatik atama |
| Değer kaybı bildirimi | Belirli süre yoktu | Nihai raporu izleyen iş günü |
| Eşdeğer parça | Genelgeyle belgeleme esası | Orijinal parça önceliği; ispat yükü sigortacıda |
| Ağır hasarda ödeme | Belge şartı yoktu | "Trafikten çekilmiştir" kaşeli belge şart |
Hak Sahipleri İçin Ne Anlama Geliyor?
Yeni sistem başvuru yükünü hafifletiyor; ancak "otomatik hesaplanan tutar" ile "hak ettiğiniz tutar" her zaman aynı olmayabilir. Dikkat edilmesi gereken üç nokta:
- Bildirilen tutarı sorgulayın. Eksperin tespit ettiği değer kaybı, aracınızın gerçek piyasa kaybının altında kalabilir. Benzer araçların ikinci el ilan fiyatları, hasar kaydının ekspertiz sorgularına yansıması gibi somut veriler itirazınızı güçlendirir.
- Ödemeyi kabul ederken haklarınızı saklı tutun. Eksik olduğunu düşündüğünüz bir ödemeyi alırken "fazlaya ilişkin haklarım saklıdır" şerhi düşmek hak kaybını önler; usulünü ihtirazi kayıt yazımızda örnek metinlerle anlattık.
- Eksik kalan fark için tahkim yolu açık. Sigorta şirketinin ödemesi yetersizse, aradaki fark Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde talep edilebilir; dosyaların önemli kısmı 2-4 ay içinde sonuçlanıyor.
1 Ağustos 2026'da başlayan yeni dönem, değer kaybını "bilenin alabildiği" bir tazminat olmaktan çıkarıp standart hasar sürecinin parçası hâline getirdi. Ancak tutarın doğru hesaplanıp hesaplanmadığının denetimi yine hak sahibinde. Bildirilen tutar düşükse itiraz ve tahkim yolları tamamen açık.
Sıkça Sorulan Sorular
Değer kaybı için artık ayrıca başvuru yapmam gerekiyor mu?
Hayır. Araç hasarı için trafik sigortasına başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir. Eksper her iki tutarı aynı raporda tespit eder, sigorta şirketi de hesaplanan değer kaybını nihai raporu izleyen iş günü içinde bildirir.
Sigortanın hesapladığı değer kaybı düşükse ne yapabilirim?
Otomatik hesaplama itiraz hakkınızı ortadan kaldırmaz. Eksper raporuna itiraz edebilir, gerçek piyasa farkını gösteren verilerle ek tespit isteyebilir ve eksik kalan tutar için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilirsiniz.
Yeni kurallar hangi kazalara uygulanıyor?
Düzenleme 12 Haziran 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı; uygulama 1 Ağustos 2026 itibarıyla ülke genelinde başladı. Yürürlük öncesinde meydana gelen kazalarda eski usul geçerli olabileceğinden, bu dosyalarda değer kaybını ayrıca ve açıkça talep etmek en güvenli yoldur.
Ağır hasarlı (pert) araçta tazminat neden ödenmiyor?
Aracın ağır hasarlı olduğu eksper raporuyla tespit edilmişse, "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi ibraz edilmeden tazminat ödenmez. Trafikten çekme işlemini geciktirmemek ödemenin de gecikmemesini sağlar.
Aracıma eşdeğer parça takılmasına itiraz edebilir miyim?
Orijinal parçası hasar gören ve onarılamayan araçlarda kural orijinal parça ile değişimdir. Eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ancak onayınızla ya da orijinal parça temini mümkün değilse kullanılabilir; bunu ispatlamak sigorta şirketinin yükümlülüğüdür.